Irak’tan Türkiye’ye yönelik petrol ihracatının yeniden başlatılması, Bağdat yönetimi ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında yaşanan anlaşmazlıklar ve yaklaşan Irak seçimleri nedeniyle tıkanmış durumda.
Enerji uzmanları, özellikle IKBY’de faaliyet gösteren uluslararası petrol şirketleriyle Irak hükümeti arasındaki mali alacaklar ve sözleşme sorunlarının çözülmemesinin sürecin önündeki en büyük engel olduğunu vurguluyor.
“Şirketler Alacaklarını Talep Ediyor”
Irak Enerji Merkezi Başkanı Fırat Musevi, ihracatın yeniden başlaması için yapılan müzakerelerde hâlâ ciddi engeller bulunduğunu belirtti. Musevi, şirketlerin ihracatın durması nedeniyle oluşan mali alacaklarının ödenmesini ve Irak hükümetiyle doğrudan yeni sözleşmeler yapılmasını talep ettiğini açıkladı.
Musevi ayrıca, bazı taleplerin yasal çerçevenin dışına çıktığını ve bu durumun nihai çözüme ulaşmayı zorlaştırdığınıbelirterek, hükümetin usulsüz petrol satışlarını önlemeyi ve ulusal kaynakları korumayı hedeflediğini ifade etti.
“21 Milyar Dolarlık Zarar”
Erbilli gazeteci Rasan Remzi, petrol ihracatının 2023’te Paris’te açılan bir davayla askıya alınmasından bu yana Irak ve IKBY’ye yaklaşık 21 milyar dolar zarar verdiğini söyledi.
Remzi’ye göre, sürecin önündeki üç temel sorun şunlar:
• IKBY ile Bağdat arasında üretim ve iç tüketim anlaşmazlığı
• Uluslararası şirketlerin borç ve ödeme talepleri
• Irak merkezi hükümetinin 2025 hedeflerine bağlı kalma endişesi
Remzi, Kasım ayında yapılması planlanan Irak seçimleri öncesinde bu konunun netlik kazanmaması durumunda, yeni hükümetin kurulmasına kadar sürecin 2025 ortasına sarkabileceğini belirtti.
Siyasi Etkiler ve Gelecek Bütçeler
Erbil merkezli analist Lavk Gafuri, petrol ihracatının yeniden başlamasının gecikmesinde, Erbil-Bağdat hattındaki Kerkük petrollerine dair anlaşmazlıkların da etkili olduğunu savundu.
Gafuri, Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’nin seçim öncesi siyasi riske girmemek adına bu konuda karar almaktan kaçındığını belirtti. Ayrıca, ihracatın yeniden başlamasının hem Erbil hem de Bağdat’ın 2026 ve sonrası için daha sağlam bütçe taslakları oluşturmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
AA
