Salı akşamı başlayıp 2 Eylül 2026 Çarşamba sabahının ilk saatlerine kadar süren çatışmalarda, İran ile ABD arasında son haftaların en yoğun karşılıklı saldırılarından biri yaşandı. ABD, İran’ın güneyi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki hedeflere yönelik yeni bir saldırı dalgası başlatırken, İran da bölgedeki çeşitli ülkelerde bulunan ABD üsleri ve Amerikan güçleriyle bağlantılı tesisleri füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alarak karşılık verdi.
Çatışmaların en dikkat çekici gelişmelerinden biri ise Sirik ilçesine bağlı Kuhestek’te düğün düzenlenen bir evin vurulması oldu. Olay, savaşta yaşanan sivil kayıpları yeniden gündemin merkezine taşırken, İran’da kısa sürede savaşın ilk gününde yaşanan Minab’daki okul faciasıyla karşılaştırılmaya başlandı.
ABD’den İran’ın Güneyine Yeni Saldırı Dalgası
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), son saldırılarda İran Devrim Muhafızları’yla bağlantılı çok sayıda hedefin vurulduğunu açıkladı. CENTCOM’un açıklamasına göre operasyonlarda hava savunma sistemleri, radarlar, deniz unsurları ve tesisleri, mayın döşeme kapasitesi ile iletişim merkezleri hedef alındı.
Washington, saldırıların İran’ın son dönemde Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini aksatmaya yönelik girişimlerine karşılık düzenlendiğini belirtti.
İran medyası ve yetkilileri ise Sirik, Konarak, Bender Abbas, Cask, Asaluye, Ahvaz ve Keşm Adası’nda çeşitli noktaların hedef alındığını bildirdi. Huzistan’daki yerel yetkililer de bölgenin farklı noktalarına düzenlenen saldırılarda ölü ve yaralıların olduğunu açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, saldırılarla eş zamanlı olarak İran’a yeni bir uyarıda bulunmuş, Tahran’ın ABD operasyonlarına misilleme yapması halinde Washington’ın bir sonraki saldırı dalgasının çok daha sert olacağını söylemişti. Ancak İran’ın birkaç saat içinde verdiği karşılık, Tahran’ın bu tehdidi misillemeden vazgeçmek için yeterli görmediğini ortaya koydu.
Kuhestek’te Düğün Faciası: Kutlama Yasa Dönüştü
Son saldırı dalgasının en sarsıcı insani olaylarından biri, Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik ilçesinin Kuhestek bölgesinde yaşandı. Ailelerin düğün töreni için bir araya geldiği bir ev, saldırılar sırasında ağır hasar gördü.
Bölgeden yayımlanan görüntülerde yıkılan duvarlar ve pencereler, geniş bir alana yayılan enkaz ve aralarında çocukların da bulunduğu yaralıların tahliye edildiği görülüyor. Reuters da İran Kızılayı tarafından paylaşılan bazı görüntülerin çekildiği noktaları uydu görüntüleri ve görgü tanıklarının videolarıyla karşılaştırarak doğruladı.
Çarşamba sabahına kadar yayımlanan bilgilere göre saldırıda biri çocuk en az beş kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı. Sirik Kaymakamı yaralı sayısını 63 olarak açıklarken, saldırıdan etkilenen yaklaşık 50 kişinin kadın ve çocuklardan oluştuğunu belirtti. Daha sonra yayımlanan bazı haberlerde ise yaralı sayısının daha yüksek olduğu bildirildi.
İranlı yetkililer saldırıdan ABD’yi sorumlu tutuyor. CENTCOM Sözcüsü ise ilk açıklamasında, ABD ordusunun sivil kayıplara ilişkin haberlerden haberdar olduğunu belirtirken, Amerikan güçlerinin sivilleri hedef almadığını vurguladı.
Kuhestek’te yaşananlar, İran kamuoyunda 28 Şubat 2026’da savaşın en ağır sivil kayıplarından birinin yaşandığı Minab’daki Şecere-yi Tayyibe İlkokulu saldırısını yeniden gündeme getirdi.
Minab’daki facianın bilançosu çok daha ağırdı. Uluslararası Af Örgütü’nün (Amnesty International) daha sonra yürüttüğü kapsamlı araştırmaya göre, ABD’nin okula yönelik saldırısında 120’si çocuk olmak üzere 156 kişi hayatını kaybetti. Örgüt, onlarca uydu görüntüsü, video ve fotoğrafın yanı sıra mühimmat kalıntılarını da inceleyerek okul binasının, hemen yanındaki askeri komplekse ait yapılarla birlikte doğrudan vurulduğu sonucuna vardı.
Facianın en ağır yönlerinden biri, saldırı sırasında okulun açık olması ve çocukların binada bulunmasıydı. Saldırı sonrasında yayımlanan görüntülerde yıkılmış sınıflar, öğrenci çantaları ve patlamanın yol açtığı geniş çaplı tahribat görülüyordu. Uluslararası Af Örgütü, elde edilen bulguların ABD güçlerinin sivillere verilecek zararı önlemek için gerekli tedbirleri almakta yetersiz kaldığına işaret ettiğini açıkladı. Hedef belirleme sürecinde eski veya güncelliğini yitirmiş istihbarat bilgilerinin kullanılmış olabileceği ihtimali de gündeme geldi.
Minab faciası uluslararası kurum ve isimlerden de tepki gördü. UNICEF, çok sayıda çocuğun hayatını kaybetmesinden derin endişe duyduğunu açıklayarak okulların ve sivillerin korunması gerektiğini vurguladı. Uluslararası Af Örgütü ise yürüttüğü araştırmanın ardından saldırının sorumluluğunu ABD’ye atfederek şeffaf bir soruşturma yürütülmesi ve sorumluların hesap vermesi çağrısında bulundu.
Ancak Minab ile Kuhestek vakaları karşılaştırıldığında özellikle dikkat çeken bir nokta bulunuyor: Washington’ın sorumluluk meselesine yönelik ilk tepkisi.
Minab faciasının ardından ilk günlerde ABD, okula yönelik saldırının sorumluluğunu üstlenmedi. Donald Trump, 9 Mart’ta yaptığı açıklamada saldırının arkasında “İran ya da başka birinin” bulunmuş olabileceğini dahi söyledi. Ancak daha sonra yürütülen araştırmalar farklı bir tablo ortaya koydu. Uluslararası Af Örgütü, delilleri inceledikten sonra saldırıdan ABD’nin sorumlu olduğu sonucuna vardı. Ayrıca ABD ordusunun kendi ilk incelemelerinde de Amerikan güçlerinin saldırıdan sorumlu olabileceği ihtimalinin gündeme geldiğine ilişkin haberler yayımlandı.
Şimdi Kuhestek’teki düğün faciasında da Washington, ilk açıklamasında sivil kayıpların sorumluluğunu üstlenmezken, Amerikan güçlerinin sivilleri hedef almadığı yönündeki tutumunu koruyor.
Bu geçmiş, ABD’nin Kuhestek saldırısına ilişkin ilk açıklamalarının İran’da daha büyük bir kuşkuyla karşılanmasına neden oluyor. Ancak iki olay arasında önemli bir fark var: Minab saldırısı hakkında aylar süren bağımsız araştırmalar yapıldı, uydu görüntüleri incelendi ve mühimmat kalıntıları analiz edildi. Kuhestek’teki düğün saldırısına ilişkin incelemeler ise henüz başlangıç aşamasında. Bu nedenle kullanılan mühimmatın kaynağının, saldırının asıl hedefinin ve olayın nihai sorumluluğunun belirlenebilmesi için bağımsız ve kapsamlı bir soruşturma gerekiyor.
Camp Titin: Devrim Muhafızları’ndan Düğün Saldırısına Misilleme
ABD’nin saldırılarının ardından İran, Trump’ın tehditlerine rağmen bölgedeki Amerikan üsleri ve tesislerine yönelik misilleme operasyonlarını başlattı. İran’ın açıklamaları ve uluslararası medyada yer alan haberlere göre Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Irak’taki çeşitli hedeflere füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendi. Bu operasyonlar, Tahran’ın İran topraklarına yönelik saldırılara karşılık verirken çatışma alanını ABD’nin bölgedeki askeri varlığına doğru genişletmeye çalıştığını gösteriyor. Saldırıların en önemli hedeflerinden biri de Ürdün’de, Akabe Körfezi yakınlarında Amerikan deniz piyadelerinin konuşlandığı Camp Titin oldu.
İran Devrim Muhafızları, yayımladığı 4 numaralı bildiride Camp Titin’e yönelik saldırıyı doğrudan Sirik’teki düğün faciasıyla ilişkilendirdi. Açıklamada, Devrim Muhafızları Hava-Uzay Kuvvetleri’nin “saldırganı cezalandırma operasyonunun ikinci dalgası” kapsamında balistik füzeler kullanarak Akabe Körfezi kıyısındaki Amerikan deniz piyadeleri üssüne yoğun bir saldırı düzenlediği belirtildi.
Devrim Muhafızları, saldırı sonucunda “çok sayıda Amerikan askerinin öldürüldüğünü”, bazı önemli tesislerin ve ABD’ye ait taarruz helikopterlerinin imha edildiğini öne sürdü. Açıklamanın sonunda ise misilleme operasyonlarının devam edeceği duyuruldu.
Devrim Muhafızları ayrıca Ürdün’deki Prens Hasan Hava Üssü’nün de hedef alındığını açıkladı. İran tarafı, RQ-4 ve MQ-9 tipi insansız hava araçlarının bulunduğu hangarların vurulduğunu, bazı İHA’ların ve bunlarla bağlantılı personelin etkisiz hale getirildiğini iddia etti. Önceki saldırıların ardından olduğu gibi bu kez de bir ABD’li yetkili, Camp Titin’de can kaybı ya da kayda değer bir hasar bildirilmediğini açıkladı.
Bahreyn, Kuveyt ve Irak: İran’ın Misilleme Alanı Genişliyor
İran, Bahreyn’deki Şeyh İsa Üssü’nde Amerikan güçleriyle bağlantılı tesislerin de insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. Bahreyn’de hava saldırısı sirenleri devreye girerken, yetkililer halka güvenli bölgelere geçmeleri çağrısında bulundu.
Kuveyt’te de füze ve İHA saldırıları bildirildi. Devrim Muhafızları, Ali el-Salem Hava Üssü’nü hedef aldığını açıkladı. Kuveyt yönetimi ise ülkenin hava savunma sistemlerinin İran’dan fırlatılan füze ve insansız hava araçlarına karşı devreye girdiğini bildirdi.
Devrim Muhafızları ayrıca Irak Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’deki Amerikan tesislerine yönelik füze ve İHA’ların birlikte kullanıldığı bir operasyon düzenlediğini duyurdu. İran tarafı, saldırılarda bakım merkezleri, ekipman depoları ve yakıt tanklarının zarar gördüğünü öne sürdü. Ancak saldırıların yol açtığı gerçek hasarın boyutu henüz bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.
Savaşın bu aşamasında öne çıkan en önemli unsurlardan biri, Tahran ile Washington’ın saldırıların sonuçlarına ilişkin anlatıları arasındaki büyük fark. İran, füze ve İHA’ların hedeflerine başarıyla ulaştığını, askeri teçhizatın imha edildiğini ve Amerikan askerlerinin öldürüldüğünü savunuyor. ABD ve Amerikan üslerine ev sahipliği yapan bazı ülkeler ise fırlatılan mühimmatın önemli bölümünün hava savunma sistemleri tarafından önlendiğini belirterek İran’ın Amerikan güçlerinin ağır kayıplar verdiği yönündeki iddialarını reddediyor.
Minab’daki okul faciası ise bir saldırının ilk saatlerinde, hatta ilk günlerinde ortaya çıkan anlatının her zaman nihai tabloyu yansıtmayabileceğini göstermişti. O olayda daha sonra yürütülen bağımsız araştırmalar, Washington’ın ilk açıklamalarından farklı bulgular ortaya koymuştu.
Bu nedenle hem Amerikan üslerine yönelik saldırıların gerçek boyutunun hem de Kuhestek’teki düğün faciasının nasıl gerçekleştiğinin belirlenmesinde önümüzdeki günlerde uydu görüntüleri, mühimmat kalıntıları, tıbbi kayıtlar ve bağımsız soruşturmalar belirleyici rol oynayacak.
Nihai Analiz
Son aylarda Gazze’den İran’a kadar yaşanan gelişmeler, ABD ve İsrail’in savaş anlayışında çatışma alanı ile sivillerin yaşam alanları arasındaki sınırın giderek belirsizleştiği yönündeki kaygıları artırıyor. Okullar, evler ve şimdi de bir düğün töreni sivillerin hayatını kaybettiği mekânlara dönüşüyor. Artık yaşananları yalnızca savaşın ortaya çıkardığı rakamlar ve istatistikler üzerinden değerlendirmek mümkün değil.
Gazze’de yaşananlar da dünyanın gözü önünde duruyor. Kayıtlara geçen Filistinli can kaybı 70 bini aşarken, Gazze’de evlerden okullara, sağlık merkezlerinden diğer sivil altyapıya kadar çok sayıda yapı ya tamamen yıkıldı ya da ağır hasar gördü. Dünya genelindeki protesto ve tepkilere rağmen uluslararası toplum, bu şiddet döngüsünü durdurmak konusunda şimdiye kadar kayda değer bir başarı sağlayamadı.
Bu açıdan bakıldığında, İran’ın ABD ve İsrail karşısındaki askeri direnişi, bölge kamuoyunun bir bölümü açısından devletler arasındaki sıradan bir çatışmanın ötesinde anlam kazanmaya başladı. Tahran kendisini, Washington ve Tel Aviv’in askeri politikalarına doğrudan karşı çıkmanın bedelini ödemeyi göze alan bir güç olarak konumlandırıyor.
Türkiye, Mısır, Pakistan, Hindistan, Bahreyn ve Ürdün gibi bölgedeki bazı ülkelerin halkları da İran’la benzer biçimde bu eylemlere ve “Epstein sakinlerinin” işlediği suçlara karşı seslerini yükseltiyor. Avrupa ülkelerinde de bu politikalara karşı geniş çaplı protestolar düzenleniyor. Buna karşın birçok ülkede iktidardaki hükümetlerin tutumlarının büyük ölçüde bu politikalarla aynı çizgide kalması dikkat çekiyor.
Ortaya çıkan tablo ise giderek daha belirgin: Sivil kayıplar karşısındaki öfke ve endişe büyürken, uluslararası mekanizmaların savaşı kontrol altına alma konusundaki yetersizliği daha görünür hale geliyor.
Böyle bir ortamda Trump, Netanyahu ve bu savaşta karar alma konumunda bulunan diğer siyasi ve askeri isimlerin değerlendirilmesinde esas alınması gereken ölçüt intikam değil, uluslararası hukuk önünde hesap verebilirlik olmalıdır. Savaşın hangi tarafında bulunursa bulunsun, liderlerin ve askeri komutanların sivillerin korunması ve uluslararası hukuk kurallarına uyulması konusundaki sorumlulukları aynı standartlarla değerlendirilmelidir.
