Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’na bu yılki hitabında da Gazze’de süren insani felaketi öne çıkaracak. Erdoğan, başbakanlık döneminden itibaren BM kürsüsünü, İsrail’in Filistin’de uyguladığı politikalara karşı uluslararası toplumun ortak tavır alması çağrısıyla kullanmış, çözümün 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve coğrafi bütünlüğe sahip bir Filistin devletinden geçtiğini vurgulamıştı.
Önceki konuşmalardan öne çıkan başlıklar
Erdoğan, 2007’de Orta Doğu sorununun bölgesel istikrarsızlığın ana kaynaklarından biri olduğunu dile getirerek barış sürecinin canlandırılması için uluslararası işbirliği çağrısı yaptı. 2009’da “Türkiye, Filistin halkının her zaman yanındadır” mesajını verirken, Gazze’deki insani tablonun kabul edilemezliğine dikkat çekti. 2011’de ise İsrail’in orantısız güç kullanımı, yasa dışı yerleşimler ve ablukanın uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirterek, “hukukun üstünde değildir” uyarısını yineledi.
“İki devletli çözüm” çağrısının altı kalın çizgilerle çizildi
2014’ten itibaren cumhurbaşkanı sıfatıyla BM Genel Kurulu’na hitap eden Erdoğan, Gazze ablukasının kaldırılması ve iki devletli çözümün “siyasi, insani ve ahlaki bir zorunluluk” olduğunu söyledi. Kudüs’ün tarihî ve hukuki statüsüne saygı gösterilmesi gerektiğini her fırsatta dile getirdi.
“Dünya beşten büyüktür” ve sistem eleştirisi
Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi’nin yapısal tıkanıklığını “Dünya beşten büyüktür” sözleriyle eleştirerek, Filistin başta olmak üzere krizlerde etkili ve adil karar üretilememesini sürekli gündeme taşıdı. 2019’daki konuşmasında tarihsel haritalarla Filistin topraklarındaki daralmayı göstererek uluslararası topluma “İsrail’in sınırları neresidir?” sorusunu yöneltti.
Son yıllarda sertleşen ton: Koruma mekanizması ve yaptırımlar
Son konuşmalarında İsrail’in uygulamalarının yaptırımsız kalmasına dikkat çeken Erdoğan, Filistinli siviller için uluslararası koruma mekanizması kurulmasını, BM kararlarının uygulanması için “zorlayıcı tedbirlerin” gündeme alınmasını savundu. Türkiye’nin Gazze’ye insani yardımlarını ve İsrail’le ticari işlemleri durdurma kararını da bu çerçevede anımsattı.
Bu yılın mesajı: Gazze, 1967 sınırları ve Doğu Kudüs
Erdoğan’ın 23 Eylül’deki hitabında da Gazze’deki katliamların durdurulması, 1967 sınırları temelinde Doğu Kudüs’ün başkent olduğu bağımsız Filistin devletinin tanınması ve BM’nin etkinliğinin artırılması çağrıları öne çıkacak. Ankara, Filistin’in uluslararası hukuk temelindeki meşru haklarına kavuşması için diplomatik ve insani kanalları işletmeye devam ediyor.
AA
