Sea Breeze ya da Türkçe karşılığıyla “Deniz Esintisi” projesi, Hazar Denizi kıyısında, Bakü’nün kuzeydoğusundaki Nardaran bölgesinde yer almaktadır. 2006 yılından bu yana geliştirilen kompleks, bugün artık yalnızca bir tatil ve eğlence tesisi olmaktan çıkmış; konut kuleleri, oteller, marina, ticaret merkezleri, restoranlar ve çok sayıda konut projesini bünyesinde barındıran büyük bir şehir-resort projesine dönüşmüştür. Projenin önemli alt projelerinden biri olan Miami Residence, Sea Breeze’in resmi verilerine göre 10 katlı binalarda toplam 1.372 daireden oluşmaktadır. Dairelerin büyüklükleri 33 ila 317 metrekare arasında değişirken, projenin 2029 yılında teslim edilmesi planlanmaktadır.
Sea Breeze’in sahibi ve projenin arkasındaki başlıca isim, Azerbaycanlı iş insanı ve Agalarov Development yöneticisi Emin Agalarov’dur. Proje başlangıcından itibaren Azerbaycan menşeli olmakla birlikte, son yıllarda dikkat çeken esas gelişme, İsrailli sermaye ve şirketlerin bu proje içerisindeki varlığının gözle görülür biçimde artmasıdır.
Hagag’ın Girişi: 3.500 Konutluk Proje
Bu alandaki en önemli gelişme 24 Ağustos 2026 tarihinde yaşandı. Tel Aviv Borsası’nda işlem gören büyük İsrailli gayrimenkul şirketi Hagag Group, Sea Breeze bünyesinde iki konut projesinin geliştirilmesi için bir mutabakat zaptı imzaladığını duyurdu. İlk projenin yaklaşık 2.475, ikinci projenin ise yaklaşık 1.000 konuttan oluşması planlanıyor. Böylece iki proje toplamda yaklaşık 3.500 daire ve 358 bin metrekarelik inşaat alanına ulaşacak. İşleme konu arazilerin toplam değerinin ise 93 milyon dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.
İsrail ekonomi medyasında yer alan haberlere göre anlaşmanın finansman modeli de dikkat çekici. Hagag ve ortağı ilk aşamada projeye yaklaşık 17 milyon dolar sermaye koyacak; arazi bedelinin büyük bölümünün ise konutların satışından elde edilecek gelirlerle karşılanması planlanıyor. Başka bir ifadeyle, konutların satışı daha başlangıç aşamasından itibaren projenin ekonomik ve finansal modelinin temel unsurlarından birini oluşturuyor.
Tevakol: Hagag’dan Daha Eskiye Dayanan İsrail Varlığı
Hagag, Sea Breeze ile İsrail arasındaki bağlantının ilk halkası değil. Tevakol Family şirketi de Azerbaycan’da faaliyet gösteriyor ve şirketin kendi açıklamasına göre 2018 yılından bu yana ülkenin gayrimenkul piyasasında yer alıyor. Tevakol, yeni projede kendisini Hagag’ın yerel ortağı olarak tanımlıyor ve internet sitesinde iş birliği yapısını açıkça Emin Agalarov – Tevakol Family – Hagag Group şeklinde ifade ediyor.
Tevakol, yeni anlaşmayı tanıtırken Sea Breeze’i aynı zamanda İsrailli yatırımcılar açısından giderek büyüyen bir yatırım destinasyonu olarak nitelendiriyor. Bu nokta önem taşıyor; çünkü İsrail varlığının yalnızca bir inşaat şirketinin yatırımından ibaret olmadığını, şirketlerin kendi pazarlama söylemlerinde de İsrailli yatırımcı ve gayrimenkul alıcılarının hedef pazarın bir parçası olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.
Mevcut bulgular, Sea Breeze’in İsrailli yatırımcı ve alıcıları çekmeye yönelik pazarlama faaliyetlerinin geçici veya tek seferlik bir girişim olmadığını; aksine son birkaç yılda giderek genişleyen ve daha organize hâle gelen bir sürece dönüştüğünü gösteriyor. Sea Breeze, 30 Ağustos 2023 tarihinde bir grup İsrailli konuğun kompleksi ziyaret ettiğini bizzat duyurmuştu. Ziyaret sırasında yapımı devam eden projeler ve yatırım fırsatları heyete tanıtıldı. Sea Breeze’in resmi açıklamasına göre özellikle Marina Village projesi ile buradaki konut ve ticari gayrimenkuller İsrailli heyetin özel ilgisini çekti.
Sonraki yıllarda bu süreç yüz yüze ziyaret ve proje tanıtımlarının ötesine geçerek, Sea Breeze’de gayrimenkul satın alma ve yatırım yapmaya yönelik doğrudan İbranice pazarlama faaliyetlerine dönüştü. Bugün İbranice internet sitelerinde Miami Residence, BRABUS Island, Marina Village ve Cipriani Residences gibi Sea Breeze projeleri potansiyel müşterilere tanıtılıyor; hatta alıcı ve yatırımcı perspektifinden bu projeler arasında karşılaştırmalar yayımlanıyor. Baku Index de Miami Residence, Sea Breeze kompleksi, Agalarov Development ve İsrailli Hagag şirketinin bu pazara girişi hakkında İbranice çok sayıda özel içerik yayımlamış durumda.
Bununla eş zamanlı olarak Tevakol şirketinin mevcut faaliyetleri ve Hagag Group’un yaklaşık 3.500 konut ölçeğindeki projeleri geliştirmek üzere Sea Breeze’e girişi, sürece yeni bir boyut kazandırıyor. Böylece başlangıçta proje tanıtımı ve İsrailli yatırımcıların ilgisini çekme şeklinde görülen faaliyetler, bugün İsrailli şirketlerin projelerin geliştirilmesine doğrudan katılımı ve gayrimenkul satın almaya yönelik geniş bir İbranice reklam ve pazarlama ağıyla birlikte ilerliyor.
Sonuç olarak İsrailli heyetlerin Sea Breeze ziyaretleri, İbranice reklamlar, İbranice konuşan alıcılara yönelik gayrimenkul tanıtım ve karşılaştırma siteleri ile Tevakol ve Hagag’ın projeye girişi birlikte değerlendirildiğinde, İsrail pazarının Sea Breeze açısından tesadüfi veya tali bir pazar olmadığı görülüyor. Aksine İsrail, sermaye çekmek ve konut satışı gerçekleştirmek açısından belirgin hedef pazarlardan biri olarak öne çıkıyor ve son yıllarda bu pazarı geliştirmeye yönelik faaliyetlerin giderek arttığı görülüyor.
Filistin’le Tarihsel Karşılaştırma: Araçlardaki Benzerlik, Aynı Sonucun Kanıtı Değil
Bu süreç, doğal olarak hassas bir tarihsel karşılaştırmayı da gündeme getiriyor. Filistin’deki Siyonist hareket de İsrail’in kuruluşundan önceki ilk aşamalarında, demografik ve coğrafi bir zemin oluşturmanın araçlarından biri olarak yasal yollarla arazi ve mülk satın alma yöntemini kullandı.
- yüzyılın sonlarından itibaren Siyonist örgütler ve yatırımcılar, Osmanlı yönetimindeki Filistin’de arazi satın almaya başladı. Jewish National Fund (Yahudi Ulusal Fonu – JNF) kurulduktan sonra arazi alımları daha örgütlü bir politikaya dönüştü. JNF’nin kendi resmi tarihçesine göre kurum, ilk arazi satın alımını 1903 yılında gerçekleştirdi ve takip eden birkaç yıl içinde Filistin’in farklı bölgelerinde yeni araziler satın aldı.
Tarihsel kaynaklar da 1880’lerden itibaren Jewish National Fund, Palestine Jewish Colonization Association ve Palestine Land Development Company gibi kuruluşların Filistin’deki arazi satın alma faaliyetlerini giderek genişlettiğini ortaya koyuyor. İngiliz Mandası döneminin sonuna gelindiğinde ise Yahudilerin mülkiyetinde bulunan arazilerin önemli bir bölümü bu kurumların kontrolünde bulunuyordu.
Nihai Analiz
Sea Breeze’de İsrail sermayesinin ve İsrailli alıcıların varlığının giderek arttığı bu ortamda, AzerFreedom TV’nin 10 Ağustos 2026 tarihli programı da dikkat çekici bir yankı uyandırdı. Azerbaycanlı siyasi ve güvenlik uzmanı Ərəstun Oruclu’nun katıldığı programda, İsrailli olduğu belirtilen bir kadına ait video gösterildi. Videoda Miami Residence – Sea Breeze Baku projesinin İbranice reklamları yer alırken, söz konusu kadın Azerbaycan halkına yönelik kışkırtıcı ve aşağılayıcı ifadeler kullanmakla gündeme geldi. AzerFreedom’ın aktardığına göre kadın, İsraillilerin “Azerbaycan’ı fethettiğini” ve Azerbaycanlıların gelecekte onların “kölesi olacağını” öne sürerken, aynı zamanda Hazar Denizi kıyısındaki eğlence ve kumar olanaklarından da söz ediyor. Sea Breeze’de gayrimenkul satın alınmasına yönelik İbranice reklamların ve İsrailli yatırımcıların projedeki varlığının arttığı bir dönemde böyle bir videonun yayımlanması, söz konusu sürecin muhtemel toplumsal sonuçlarına ilişkin hassasiyetleri de artırdı.
Bu açıklamalar, 10 Ağustos 2026 tarihinde YouTube’da yayımlanan AzerFreedom TV programında gündeme geldi. Programda Azerbaycanlı siyasi ve güvenlik analisti Ərəstun Oruclu, Fərid Qəribov ile yaptığı söyleşide yer alırken, söz konusu İsrailli kadına ait olduğu belirtilen video da program sırasında gösterildi. Video, “İsrailli kadın: Azerbaycan’ı işgal etmişiz…” ifadesinin yer aldığı bir başlıkla yayımlandı.
AzerFreedom TV’de yayımlanan programı izleyin
Bütün bu gelişmeler; İsrailli şirketlerin Azerbaycan’daki büyük ölçekli projelerde giderek artan varlığından, İsrailli alıcılara yönelik gayrimenkul reklamlarının yaygınlaşmasına ve Bakü ile ekonomik ilişkilerin derinleşmesine kadar uzanan bir tablo ortaya koyuyor ve bu sürecin uzun vadeli sonuçlarına ilişkin bazı kaygıları beraberinde getirebilir. Tarihsel açıdan bakıldığında bu tablo, zihinde Filistin’deki gelişmelerin ilk aşamalarıyla belirli benzerlikler uyandırıyor. İsrail’in kuruluşundan önce Yahudi yerleşimlerinin oluşum sürecinin bir bölümü yasal yollarla arazi satın alınması, sermaye aktarımı ve nüfus merkezlerinin kademeli biçimde oluşturulmasıyla başlamış; daha sonra ise tamamen farklı siyasi ve askerî koşullar içerisinde toprak ve egemenlik boyutu kazanan bir sürece dönüşmüştü.
