Suudi Arabistan ile Yemen’deki Ensarullah arasında doğrudan çatışmaların belirgin biçimde azaldığı dört yıllık dönemin ardından, 2026 yılında tarafların yeniden daha ciddi bir karşı karşıya gelme sürecine girdiğine dair işaretler ortaya çıktı. Suudi Arabistan’ın güney bölgelerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları ile Yemen içindeki askeri hareketliliğin artması, 2022’deki ateşkesin ardından oluşan görece sakin dönemin ciddi bir tehdit altında olduğunu gösteriyor.
Mevcut durumu önceki dönemlerden ayıran temel unsur ise Suudi Arabistan sınırındaki gerilimin, Yemen’in batı ve güneybatısındaki sahadaki gelişmelerle aynı döneme denk gelmesi. Çatışma artık yalnızca Cizan ve Necran sınır bölgeleriyle sınırlı bir mesele olmaktan çıkmış; Kızıldeniz’in güvenliği, Babülmendep Boğazı ve Suudi Arabistan’ın enerji ihracat güzergâhlarıyla doğrudan bağlantılı hale gelmiş durumda.
Ensarullah’ın Batı Sahilindeki İlerleyişi
Son dönemin en önemli gelişmelerinden biri, Ensarullah’ın Yemen’in batı sahili boyunca yürüttüğü operasyonların yoğunlaşması oldu. Ensarullah’ın Hudeyde çevresindeki nüfuz alanlarından güneye, Babülmendep Boğazı’na doğru uzanan bu hat, son derece yüksek stratejik öneme sahip.
Bu noktada Muha (Mocha) en kritik bölgelerden biri olarak öne çıkıyor. Yemen’in güneybatısında ve Babülmendep’e yakın bir konumda bulunan bu liman kentinin kontrolü, Kızıldeniz kıyısındaki askeri güç dengesini önemli ölçüde değiştirebilecek nitelikte.
Hudeyde–Hays–El-Huha–Muha–Babülmendep hattındaki ilerleyiş, meselenin artık yalnızca Ensarullah’ın kontrol ettiği toprakların yüzölçümünü genişletmekten ibaret olmadığını gösteriyor. Ensarullah aynı zamanda bölgenin en hassas deniz geçiş noktalarından birindeki stratejik konumunu güçlendirmeye çalışıyor.
Babülmendep, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve ardından Hint Okyanusu’na bağlayan kritik bir deniz geçididir. Dolayısıyla boğaz çevresindeki kıyılarda ve adalarda etkili bir askeri varlık oluşturabilen herhangi bir güç, bölgesel ve uluslararası deniz taşımacılığı üzerinde önemli bir baskı ve caydırıcılık kapasitesine sahip olabilir.
Diğer tarafta ise Suudi Arabistan bulunuyor. Riyad, Ensarullah’ın Yemen’in batı sahili boyunca ilerleyişini yalnızca Yemen savaşındaki bir saha değişikliği olarak değil, ülkenin en önemli ekonomik ve güvenlik damarlarından birine yönelik stratejik bir tehdit olarak görüyor. Suudi Arabistan açısından mesele artık yalnızca Cizan ve Necran sınırlarının güvenliği değil; petrolün taşınması ve ihraç edildiği güzergâhların güvenliği de hayati önem taşıyor.
Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığını azaltmak amacıyla, doğudaki petrol sahalarından çıkarılan petrolü Abkayk tesislerinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na taşıyan stratejik Doğu–Batı Petrol Boru Hattı’na sahip. Bu hattın günlük işletme kapasitesi yaklaşık 5 milyon varil seviyesinde bulunurken, olağanüstü koşullarda kapasitenin yaklaşık 7 milyon varile kadar çıkarılması mümkün. Bu nedenle Yanbu ve Kızıldeniz güzergâhı, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir kesinti durumunda Suudi Arabistan için fiilen alternatif bir petrol ihracat rotası niteliği taşıyor.
Bu güzergâhın önemi 2026 yılında daha da arttı. Hürmüz Boğazı’ndan petrol geçişinin ciddi biçimde azalmasıyla birlikte Suudi Arabistan, ihracatının daha büyük bir bölümünü Doğu–Batı hattı üzerinden Kızıldeniz’e yönlendirdi. Bunun sonucunda Babülmendep’ten geçen petrol ve petrol ürünlerinin hacmi yılın ikinci çeyreğinde günlük yaklaşık 8,1 milyon varile ulaştı.
Tam da bu noktada Ensarullah’ın Yemen’in batı sahili boyunca ilerleyerek Muha ve Babülmendep’e yaklaşması, Riyad açısından birkaç şehir veya bölgenin el değiştirmesinin çok ötesinde bir anlam kazanıyor. Ensarullah’ın füze, insansız hava aracı ve gemisavar kapasitesinin Kızıldeniz’in güneyindeki deniz trafiği üzerinde kalıcı bir baskı oluşturması halinde Suudi Arabistan, doğuda Hürmüz güzergâhında yaşadığı kısıtlamalarla eş zamanlı olarak batıda da kritik bir güvenlik darboğazıyla karşı karşıya kalabilir.
Bu kırılganlığın işaretleri şimdiden ortaya çıkmış durumda. Ağustos 2026’da, Babülmendep üzerinden gerçekleştirilen Suudi petrol ihracat güzergâhına yönelik saldırılarla aynı dönemde, mevcut tahminlere göre Yanbu Limanı’ndan yapılan petrol ihracatı bir önceki aya kıyasla neredeyse yarı yarıya geriledi. Dolayısıyla Riyad açısından Ensarullah’ın ilerleyişinin asıl önemi, ele geçirilen toprakların büyüklüğünden değil, bu gücün Suudi Arabistan’ın en hassas enerji ihracat damarlarından birine giderek yaklaşmasından kaynaklanıyor.
Bu nedenle Muha ve Babülmendep artık Suudi Arabistan açısından son derece stratejik iki nokta haline gelmiş durumda. Bu bölgelerde güç dengesinin değişmesi, Riyad’ın enerji güvenliğini, petrol ihracat maliyetlerini ve bölgesel hareket alanını doğrudan etkileyebilir.
Suudi Arabistan ve Ensarullah Karşıtı Güçlerin Tepkisi
Suudi Arabistan şimdiye kadar 2015 sonrasında yaşanan geniş çaplı savaş modeline doğrudan geri dönmekten kaçınmaya çalıştı. Yemen’de yıllarca süren savaşın deneyimi, kapsamlı hava saldırılarının tek başına Ensarullah’ı ortadan kaldırmaya veya eski güç dengesini tamamen yeniden tesis etmeye yetmediğini gösterdi.
Bu nedenle Riyad’ın stratejisinin önemli bir bölümü, Ensarullah karşıtı Yemenli güçlerin desteklenmesi, güney sınırlarının korunması ve savaşın Suudi Arabistan topraklarına yayılmasının önlenmesi üzerine kurulu. Ancak Ensarullah’ın kıyı hattındaki ilerleyişi, Riyad’ı giderek daha zor bir tercihle karşı karşıya bırakabilir: Ya Yemen’deki müttefiklerine verdiği askeri desteği artırarak yeniden geniş çaplı bir savaşa sürüklenme riskini üstlenecek ya da ortaya çıkan yeni güç dengesini kabul ederek Ensarullah ile siyasi müzakere sürecini güçlendirecek.
Ensarullah’ın mevcut konumunu güçlendiren en önemli unsurlardan biri, askeri yapısındaki bütünlük ve organizasyon kapasitesidir. Hareket, on yılı aşkın süredir devam eden savaşın ardından Sana ve Yemen’in kuzey ve batısının önemli bir bölümünde nispeten bütünlüklü bir askeri yapı oluşturmayı başardı. Ancak belki de daha belirleyici unsur, bu dini hareketin savaşçıları arasında etkisini sürdüren güçlü ideolojik motivasyondur.
Buna karşılık Ensarullah karşıtı cephe, çıkarları ve dış destekçileri birbirinden farklı çok sayıda güçten oluşmaya devam ediyor. Hükümete bağlı güçler, güneydeki gruplar ve Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri tarafından desteklenen farklı oluşumlar arasındaki görüş ve çıkar ayrılıkları, bu cephenin en önemli zayıflıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Bir diğer önemli faktör ise Ensarullah’ın füze ve insansız hava aracı kapasitesindeki artış. Ensarullah’ın Suudi Arabistan veya Kızıldeniz üzerinde baskı kurabilmesi için mutlaka geniş toprakları işgal etmesi gerekmiyor. Gemisavar füzeler, balistik füzeler ve uzun menzilli insansız hava araçları, hareketin önemli bir mesafeden kritik altyapıları ve deniz ulaşım hatlarını tehdit edebilmesine imkân sağlıyor.
Bu nedenle batı sahilindeki ilerleyişin gerçek değeri yalnızca ele geçirilen toprakların kilometrekare cinsinden büyüklüğüyle ölçülmemeli. Ensarullah Babülmendep’e yaklaştıkça, ilerlediği her kilometrenin stratejik değeri de artıyor.
Ensarullah Yemen’in Tamamında Kontrol Sağlamaya mı Yaklaşıyor?
Şimdilik Ensarullah’ın Yemen’in tamamında kontrol sağlamaya yaklaştığını söylemek mümkün değil. Ancak son dönemdeki ilerleyiş, sahadaki güç dengesinin giderek Ensarullah lehine değiştiğini gösteriyor. Batı sahilindeki stratejik bölgelerin ve özellikle Muha’nın kontrol altına alınması, bu ilerleyişi ele geçirilen toprakların yüzölçümünden çok daha önemli hale getiriyor.
Yemen’in güney ve doğusundaki geniş bölgeler, başta Aden, Hadramut ve El-Mehra olmak üzere, hâlâ Ensarullah’ın kontrolü dışında bulunuyor. Ancak bu bölgelerin önemli bir bölümü, özellikle ülkenin doğusunda, seyrek nüfuslu ve büyük ölçüde çöllük alanlardan oluşuyor. Buna karşılık Ensarullah, kuzey ve batıdaki yoğun nüfuslu bölgelerin önemli bir bölümünü, başkenti ve kritik siyasi ve ekonomik merkezleri kontrol ediyor. Şimdi ise Kızıldeniz kıyısındaki ve Babülmendep çevresindeki konumunu daha da güçlendirmeye çalışıyor.
Bu açıdan bakıldığında Muha’nın ele geçirilmesi, stratejik bakımdan Yemen’in doğusundaki binlerce kilometrekarelik çöl arazisinin kontrol altına alınmasından çok daha önemli olabilir. Ensarullah karşıtı güçlerin güneyde bütünlüklü ve güçlü bir savunma hattı oluşturamaması halinde mevcut ilerleyiş, Aden ve hükümetin kontrolündeki diğer önemli merkezler üzerindeki baskıyı da artırabilir.
Bununla birlikte Hadramut’u önemsiz bir bölge olarak değerlendirmek doğru olmaz. Petrol kaynakları, limanları ve geniş coğrafyası nedeniyle Hadramut, Yemen’in en önemli bölgelerinden biridir. Asıl mesele, Ensarullah’ın Yemen’de baskın güç haline gelebilmesi için ülkenin bütün coğrafyasını kontrol etmek zorunda olmamasıdır. Yoğun nüfuslu merkezlerin, stratejik limanların ve kritik ulaşım geçitlerinin kontrolü, yalnızca geniş bir yüzölçümüne hâkim olmaktan çok daha belirleyici olabilir.
Dolayısıyla son ilerleyişin kalıcı hale gelmesi durumunda temel soru artık yalnızca Ensarullah’ın Yemen topraklarının ne kadarını kontrol ettiği olmayacak. Asıl belirleyici olan, ülke nüfusunun, güç merkezlerinin, ekonomik kaynaklarının ve stratejik ulaşım güzergâhlarının ne kadarının Ensarullah’ın kontrolü altında bulunduğu olacaktır.
Nihai Analiz
Ensarullah’ın Babülmendep’teki askeri varlığını ve nüfuzunu kalıcı hale getirmesi, aynı dönemde İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol kapasitesinin artmasıyla birleştiğinde bölgedeki stratejik güç dengesini önemli ölçüde değiştirebilir. Böyle bir tablo, Arap Yarımadası çevresindeki enerji ve ticaret açısından hayati öneme sahip iki ana deniz geçidini İran ve müttefiklerinin nüfuz alanına sokarken, “Direniş Ekseni” olarak adlandırılan yapıya da ilave bir stratejik güç kazandırabilir. Körfez ülkelerinin petrol ve doğal gaz ihracatının önemli bir bölümü Hürmüz’den geçerken, Babülmendep de Kızıldeniz, Süveyş Kanalı ve Avrupa pazarlarına ulaşım açısından hayati bir güzergâh niteliğinde. Suudi Arabistan açısından durum daha da hassas. Riyad, Hürmüz’e bağımlılığını azaltmak amacıyla petrolünün bir bölümünü Doğu–Batı Boru Hattı üzerinden Yanbu Limanı’na taşıyor. Ancak Ensarullah’ın Babülmendep çevresindeki askeri kapasitesinin güçlenmesi, bu alternatif güzergâhın güvenliğini de baskı altına alabilir.
Böyle bir durumun devam etmesi, Suudi Arabistan ve diğer Körfez Arap ülkeleri açısından güvenlik bakımından son derece zor ve muhtemelen kabul edilemez bir tablo oluşturacaktır. Çünkü bu durum İran ve müttefiklerine bölge ekonomisinin iki hayati damarına aynı anda baskı uygulayabilme imkânı sağlayabilir. Bu nedenle mevcut güç dengesini değiştirmeye yönelik girişimlerin artması beklenebilir; Ensarullah karşıtı güçlerin daha fazla desteklenmesinden deniz taşımacılığını korumaya yönelik askeri varlığın artırılmasına ve Ensarullah’ın füze, İHA ve deniz kapasitesini hedef alan operasyonlara kadar çeşitli seçenekler gündeme gelebilir. Siyasi bir çözümle bu durum kontrol altına alınamazsa savaşın coğrafi olarak genişleme ihtimali artacak; Hürmüz ve Babülmendep iki ayrı cephe olmaktan çıkarak daha büyük bir bölgesel krizin iki stratejik ayağına dönüşebilecektir.
