Türkiye Ekonomisi İçin Alarm Zilleri: Konkordatodan İflasa

Türkiye ekonomisi son yıllarda yüksek enflasyon, Türk lirasındaki değer kaybı ve artan üretim maliyetleriyle defalarca karşı karşıya kaldı. Ancak 2025 ve 2026 yıllarında geçmiş dönemlerden farklı olarak dikkat çeken temel gelişme, bu baskının fiyatlar düzeyinden şirketlerin bilançolarına ve nakit akışlarına taşınması oldu. Borçlarını ödemekte zorlanan şirketlere mahkeme gözetiminde borçlarını yeniden yapılandırma ve iflastan kaçınma imkânı sağlayan konkordato başvurularındaki artış, bu baskının en belirgin göstergelerinden biri haline geldi.

Bu tablo elbette Türkiye ekonomisinin genel olarak bir “iflas dalgasıyla” karşı karşıya olduğu anlamına gelmiyor. Türkiye ekonomisi 2026 yılının ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,3 büyümeyi sürdürdü. Ancak aynı dönemde iç talep bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,3 gerilerken, ekonomik büyüme art arda dördüncü çeyrekte de zayıf seyrini korudu. Bu iki gösterge birlikte değerlendirildiğinde önemli bir tablo ortaya çıkıyor: Ekonomi büyümeye devam ediyor ancak reel sektörün bir bölümü, faaliyetlerini sürdürebilmek ve ihtiyaç duyduğu likiditeyi sağlayabilmek için giderek daha ciddi bir baskıyla karşı karşıya kalıyor.

Sorunun boyutunu doğru değerlendirebilmek için “konkordato” ile “iflas” arasındaki farkı da göz önünde bulundurmak gerekiyor. Konkordato sürecine giren bir şirket mutlaka iflas etmiş değildir; aksine bu mekanizmanın temel amacı, mali sıkıntı yaşayan ancak faaliyetlerini sürdürebilecek durumdaki şirketlerin iflasını önlemektir. Bununla birlikte son üç yıldaki seyir dikkat çekici. 2024 yılında mahkemeler 1.723 dosya için geçici konkordato mühleti verirken, bu sayı 2025’te yaklaşık yüzde 63 artışla 2.817’ye çıkarak rekor seviyeye ulaştı. Bu rakam, 2022, 2023 ve 2024 yıllarının toplamını dahi geride bıraktı. İflas kararlarının sayısı da 2024’te 132 iken 2025’te 247’ye yükseldi.

Ancak 2026 yılı daha farklı ve daha karmaşık bir tablo ortaya koyuyor.

2026 yılının ilk yedi ayında ortaya çıkan tablo şöyle:

Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, toplam 3.529 mahkeme kararının 3.529 farklı şirket anlamına gelmemesi. Aynı konkordato dosyası hakkında sürecin farklı aşamalarında birden fazla mahkeme kararı verilebiliyor.

Asıl dikkat çekici gelişme ise yeni konkordato dosyalarının sayısında 2025’teki zirveye kıyasla bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen iflas kararlarının artmaya devam etmesi. 2026’nın ilk yedi ayında geçici konkordato mühleti kararları geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 28 azalırken, iflas kararları yüzde 36 artarak 171’e yükseldi. Aynı dönemde konkordato taleplerine yönelik ret kararlarında da yüzde 61 artış yaşandı. Dolayısıyla 2026’daki temel mesele yalnızca “konkordato başvurularındaki artış” değil. 2024 ve 2025’te yoğun ekonomik baskı altında başlayan dosyaların bir bölümü artık nihai karar aşamasına geliyor.

Türkiye’de şirketleri krizin eşiğine ne getirdi?

Mevcut konkordato dalgasının temel nedenlerinden biri, Türkiye ekonomisinde ucuz para döneminin sona ermesinin ardından finansman koşullarında yaşanan köklü değişim. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), enflasyonu kontrol altına almak amacıyla sıkı para politikası uygularken politika faizini yüzde 37 seviyesinde tutuyor. Enflasyonla mücadele açısından gerekli görülen bu politika, hammadde alımından ücret ödemelerine, stok finansmanından yatırımlara kadar faaliyetlerini büyük ölçüde banka kredileriyle finanse eden şirketler açısından çok farklı bir anlama geliyor: Para artık son derece pahalı.

Bu koşullarda geçmişte kısa vadeli nakit açığını banka kredileriyle kapatabilen şirketler, artık çok daha yüksek finansman maliyetleriyle karşı karşıya kalıyor. Bu nedenle satışları devam eden ve bilançosunda önemli varlıklar bulunan bir şirket bile artan finansman yükü nedeniyle nakit akışını yönetmekte zorlanabiliyor. Borçların çevrilmesinin giderek zorlaşması ise özellikle işletme sermayesi ihtiyacı yüksek şirketleri ciddi bir likidite sorunuyla karşı karşıya bırakıyor ve bazı şirketler için konkordato, iflastan önce başvurulabilecek son çıkış yollarından biri haline geliyor.

Ancak yüksek faiz, krizin tek başına nedeni değil. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2024 yılında konkordato sürecine giren şirketlere ilişkin incelemesi, bu şirketlerin önemli bir bölümünün sıkı para politikası başlamadan önce de kırılgan bir mali yapıya sahip olduğunu gösteriyor. Haziran 2023 itibarıyla söz konusu şirketlerin yaklaşık yüzde 41’i temerrüt durumundaydı, yüzde 61’inin borçluluk oranı yüksekti ve yüzde 26’sı düşük likiditeyle karşı karşıyaydı. Başka bir ifadeyle, pahalı para birçok durumda krizi doğrudan yaratmadı; yıllardır ucuz kredilerin arkasında gizlenen mali zayıflıkları açığa çıkardı. Daha önce yeni kredi kullanarak mevcut borçlarını çevirebilen şirketler, faiz oranlarının yükselmesiyle birlikte artık bu döngüyü eskisi kadar kolay sürdüremiyor.

Enflasyondaki gerileme de şirketler üzerindeki baskıyı henüz ortadan kaldırmış değil. Ağustos 2026’da yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,51, üretici enflasyonu ise yüzde 27,95 seviyesinde gerçekleşti. Ancak enflasyon oranının düşmesi, mal ve üretim girdilerinin ucuzladığı anlamına gelmiyor; yalnızca fiyatlardaki artış hızının yavaşladığını gösteriyor. Ücretler, kiralar, enerji, ulaştırma ve hammadde maliyetleri artmaya devam ediyor. Örneğin haziran ayında inşaat maliyetleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28,66, inşaat sektöründeki işçilik maliyetleri ise yaklaşık yüzde 30 arttı.

Dolayısıyla Türkiye’de birçok şirket aynı anda iki yönlü bir baskıyla karşı karşıya: Bir taraftan üretim maliyetleri yükselmeye devam ederken, diğer taraftan finansman maliyetleri ağır seyrediyor. Özellikle zaten yüksek borçluluğa sahip olan veya likidite sıkıntısı yaşayan şirketler açısından bu iki baskının birleşmesi, faaliyetlerini sürdürebilmek ile konkordatoya başvurmak arasındaki sınırı belirleyen temel faktörlerden biri haline geliyor.

Tekstil ve inşaat; şirket krizinin merkezindeki sektörler

Türkiye ekonomisinin iki önemli sektörü olan tekstil ve inşaat, konkordato dalgasının en fazla hissedildiği alanların başında geliyor. Her iki sektör de yüksek istihdam sağlamasının yanı sıra krediye, işletme sermayesine ve üretim maliyetlerindeki değişimlere son derece duyarlı bir yapıya sahip. 2026’nın ilk yedi ayında hazır giyim, ayakkabı, halı, çanta, iplik ve deri gibi alt sektörler de dahil edildiğinde, tekstil ve hazır giyim sektöründe 159 dosya için geçici konkordato mühleti verildi.

Ücret, enerji ve hammadde maliyetlerindeki artış; yüksek finansman giderleri ve daha düşük maliyetlerle üretim yapan Asyalı rakiplerin yarattığı rekabet baskısıyla birleşerek Türk şirketlerinin kâr marjlarını daraltıyor. İhracatçı şirketler açısından ise başka bir sorun daha ortaya çıkıyor: İç maliyetlerin ihracat gelirlerinden daha hızlı arttığı bir ortamda, ihracat yapmak dahi şirketleri iç piyasadaki maliyet baskısından eskisi kadar koruyamıyor. Bu nedenle uzun yıllar Türkiye’nin ihracat ve istihdamının lokomotiflerinden biri olan tekstil sektörü, bugün ekonominin finansal baskılara karşı en kırılgan alanlarından biri haline gelmiş durumda.

İnşaat sektöründeki tablo da çok farklı değil. 2026’nın ilk yedi ayında 124 inşaat dosyası için geçici konkordato mühleti verildi. İnşaat, doğası gereği kredi ve finansmana yüksek ölçüde bağımlı bir sektör. Müteahhitler, projelerin nihai satışından ve gelir elde edilmesinden çok önce arsa, yapı malzemeleri, işçilik ve finansman giderlerini karşılamak zorunda. Faizlerin yüksek seyretmesi, inşaat maliyetlerindeki artış ve talebin zayıflaması ise bugün bu modeli ciddi biçimde baskı altında tutuyor. Türkiye’de inşaat maliyetleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28,66 artarken, haziran ayında inşaat sektöründeki üretim yüzde 6 geriledi. İkinci çeyrekte yapı ruhsatı verilen binaların toplam yüzölçümü de yüzde 7,4 azaldı. Bu göstergeler, finansal baskının artık yalnızca şirket bilançolarıyla sınırlı kalmadığını, sektörün reel faaliyetlerine de yansımaya başladığını ortaya koyuyor.

Daha da önemlisi, bu baskı artık yalnızca küçük ve mali yapısı zayıf şirketlerle sınırlı değil. 2026 yılında daha büyük ölçekli, hatta borsada işlem gören şirketlerin isimleri de konkordato dosyalarında görülmeye başladı. Türk İlaç ve Serum Sanayi ile borsada işlem gören Barem Ambalaj öne çıkan örnekler arasında yer alırken, tekstil ve ihracat alanında faaliyet gösteren FORE ile üretim sektöründeki Novo Alüminyum da konkordato haberlerine konu olan şirketler arasında bulunuyor. Bu örneklerin önemi sayılarından çok verdikleri mesajda yatıyor: Likidite sıkıntısı küçük işletmelerin sınırlarını aşarak orta ve büyük ölçekli üreticileri, hatta sermaye piyasalarında işlem gören şirketleri de etkileyebilecek bir boyuta ulaşıyor. Bu eğilimin devam etmesi halinde konkordato meselesi birkaç şirketin iflas hikâyesi olmaktan çıkarak Türkiye ekonomisinde istihdam, ihracat, yatırım ve tedarik zincirlerini etkileyen daha geniş bir soruna dönüşebilir.

Konkordato: Kurtuluş mu, iflasın habercisi mi?

Türkiye’de konkordato dosyalarındaki artış yalnızca şirketlerin yaşadığı mali sıkıntıları yansıtmıyor. Bu mekanizmanın giderek daha yaygın kullanılması, bazı şirketlerin sağlanan hukuki korumadan kötüye yararlanıp yararlanmadığı yönündeki tartışmaları da beraberinde getiriyor. Konkordato esas olarak faaliyetlerini sürdürme potansiyeline sahip olmakla birlikte geçici olarak borçlarını ödemekte zorlanan şirketleri iflastan kurtarmak amacıyla tasarlanmış bir mekanizma. Ancak başvuruların artması üzerine Türkiye’de yetkililer 2026 yılında sürece yönelik denetimleri sıkılaştırdı. Adalet Bakanlığı mayıs ayında başvurularda sunulması gereken belge ve raporlara ilişkin düzenlemeleri değiştirerek şirketlerin mali durumlarının daha sağlıklı değerlendirilmesini ve konkordatonun kötüye kullanılmasının önlenmesini amaçladı. Ret kararlarındaki belirgin artış da kısmen bu sıkılaştırmanın bir sonucu olabilir. Nitekim 2026’nın ilk yedi ayında 1.146 konkordato talebi reddedildi; bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 61’lik artışa işaret ediyor.

Bununla birlikte konkordato ve iflas kararlarındaki artış, Türkiye ekonomisinin genel bir “iflas krizi” içinde olduğu anlamına gelmiyor. Merkez Bankası verilerine göre 2024 yılında konkordato sürecine giren şirketler, şirketler kesiminin toplam nakdi ticari kredilerinin yalnızca yüzde 0,38’ini, istihdamın yüzde 0,07’sini, satışların yüzde 0,16’sını ve yurt dışı satışların yüzde 0,18’ini oluşturuyordu. Dolayısıyla bu şirketlerin ekonominin bütünü içindeki doğrudan ağırlığı halen sınırlı. Bu nedenle “Türkiye ekonomisi iflas ediyor” şeklindeki bir değerlendirme abartılı olacaktır. Asıl sorun, reel ekonominin belirli kesimlerinde giderek ağırlaşan likidite baskısıdır. Birikmiş borçlar, yüksek finansman maliyetleri, artan üretim giderleri ve zayıflayan talebin aynı anda etkili olması, bu baskıyı daha da derinleştiriyor.

Bu tablo, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nı da zorlu bir denklemle karşı karşıya bırakıyor. Enflasyonu kontrol altına alabilmek için sıkı para politikasının sürdürülmesi gerekiyor; ancak yüksek faizlerin uzun süre devam etmesi, borçluluğu yüksek ve kâr marjı düşük şirketler üzerindeki baskıyı artırıyor. Faizlerin hızlı biçimde düşürülmesi enflasyonist baskıların yeniden güçlenmesi riskini beraberinde getirirken, yüksek faizlerin uzun süre korunması ise likidite sorunlarını, konkordato ve iflasları derinleştirebilir ve yatırımların daha da zayıflamasına yol açabilir. Ağustos ayında yıllık enflasyonun yüzde 31,51, politika faizinin ise yüzde 37 seviyesinde bulunması, ekonomi yönetiminin hareket alanının halen oldukça sınırlı olduğunu gösteriyor.

Bu açıdan bakıldığında 2026, krizin yeni bir aşamasına işaret ediyor olabilir. Eğer 2025, şirketlerin konkordatoya yöneldiği yıl olarak tanımlanırsa, 2026’da geçici mühlet kararlarının geçen yılki zirve seviyeye kıyasla azalmasına rağmen iflas ve ret kararlarının arttığı, önceki dönemlerden kalan çok sayıda dosyanın ise sonuçlanma aşamasına geldiği görülüyor. Başka bir ifadeyle, ilk dalga şirketlerin mahkemeye sığındığı dönemdi; ikinci dalga ise kurtarılabilecek şirketlerle kurtarılamayacak şirketlerin ayrıştığı bir eleme sürecine dönüşebilir.

Bu aşama, konkordato başvurularındaki ilk artıştan bile daha kritik olabilir. Çünkü mevcut dosyaların nasıl sonuçlanacağı, son yıllarda şirketlerin yaşadığı mali baskının ne ölçüde geçici bir likidite sorunu olduğunu ve ne ölçüde yapısal bir zayıflığa dönüştüğünü gösterecek. İflasların payı yükselir ve sorun mali yapısı zayıf şirketlerden daha büyük işletmelere, istihdama ve tedarik zincirlerine yayılırsa, konkordato artık yalnızca hukuki bir gösterge olmaktan çıkıp Türkiye’de reel ekonominin sağlığı açısından ciddi bir uyarı sinyaline dönüşebilir.

Nihai Değerlendirme

Konkordato dalgası, şirketlerin yaşadığı likidite sıkıntısının ötesinde, Türkiye ekonomisinin iç ve dış şoklar karşısındaki yapısal kırılganlığının bir göstergesi olarak da değerlendirilebilir. Türkiye, güçlü sanayi ve ihracat kapasitesine rağmen enerji ihtiyacının önemli bir bölümünde ve bazı üretim girdilerinde dışa bağımlı olmaya devam ediyor. Bu nedenle dolar kuru ile petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı hassas bir yapıya sahip. Enerji fiyatlarında veya döviz kurunda yaşanabilecek sert bir yükseliş; akaryakıt, ulaştırma, hammadde ve üretim maliyetleri üzerinden ekonominin birçok alanına hızla yayılabilir. Üstelik bu risk, şirketlerin aynı anda pahalı kredi, yüksek borçluluk ve zayıf taleple karşı karşıya bulunduğu bir dönemde daha da önem kazanıyor. İran-ABD savaşının yarattığı sonuçlar da bu kırılganlığı daha görünür hale getirdi. Türkiye savaşın doğrudan cephesinde yer almamasına rağmen bölgesel risklerdeki artış ile enerji ve akaryakıt piyasalarında yaşanan şoklar, krizin maliyetlerinin bir bölümünün Türkiye ekonomisine taşınması için yeterli oldu.

Bu açıdan Türkiye için asıl tehlike, mevcut iflasların sayısından çok iç kırılganlıkların büyük bir dış şokla aynı anda ortaya çıkmasıdır. Bir ekonomi doğrudan savaşın tarafı olmadığı halde enerji, döviz ve bölgesel ticaretteki dalgalanmalardan önemli ölçüde etkileniyorsa, ülkenin büyük çaplı bir çatışmaya doğrudan dahil olması üretim, ulaştırma, ticaret, yatırım, finans sistemi ve tedarik zincirleri üzerinde çok daha ağır bir baskı yaratabilir. Böyle bir senaryoda şirketlerin yaşadığı likidite krizi birkaç sektörle sınırlı kalmayarak ekonominin diğer alanlarına da yayılabilir. Enflasyonun gerilemesi ve finansman maliyetlerinin zaman içinde düşmesi bu baskının bir bölümünü hafifletebilir; ancak enerji bağımlılığı ve döviz hareketlerine yönelik yüksek hassasiyet devam ettiği sürece Türkiye ekonomisinin büyük dış şoklara karşı güvenlik marjı sınırlı kalacaktır.

Konkordato rakamlarındaki artış da tam bu nedenle Türkiye ekonomisinde kırılganlık ile kriz arasındaki mesafenin ne kadar dar olabileceğine ilişkin bir alarm sinyali olarak görülebilir. Veriler, şirketlerin bir bölümünün yeni maliyet artışlarını absorbe edebilecek finansal tamponlarının şimdiden oldukça sınırlı olduğunu gösteriyor. Enerji fiyatlarında, döviz kurunda veya jeopolitik risklerde yaşanacak yeni ve güçlü bir şok, daha fazla şirketi likidite sıkıntısından borçlarını ödeyememe noktasına taşıyabilir. Dolayısıyla konkordato yalnızca şirketlerin bugünkü sorunlarını gösteren bir istatistik olarak değerlendirilmemeli; aynı zamanda ekonominin bir sonraki krize karşı dayanıklılığını ölçen önemli göstergelerden biri olarak da okunmalıdır. Türkiye ekonomisi normal koşullarda büyümeyi ve yoluna devam etmeyi sürdürebilecek kapasiteye sahip olsa da mevcut veriler; finansal, döviz kaynaklı ve enerji şoklarının aynı anda birikmesi halinde ekonominin kırılgan bir durumdan kriz ortamına beklenenden çok daha hızlı geçebileceği konusunda uyarı veriyor.