İran ile İngiltere, Fransa ve Almanya arasında yürütülen nükleer görüşmelerin yeni turu 25 Temmuz Cuma günü İstanbul’da gerçekleştirilecek. İran devlet televizyonunun duyurusuna göre, bu görüşme Avrupa ülkelerinin talebi üzerine yapılacak.
Bakan Yardımcıları Düzeyinde Yapılacak
Görüşmelere İran’ı temsilen Dışişleri Bakan Yardımcıları Mecid Tahtrevançi ve Kazım Garibabadi katılacak. Taraflar, daha önce 16 Mayıs’ta da İstanbul’da bir araya gelmişti. Bu görüşmeler, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin sürdüğü süreçte yürütülüyordu.
İsrail Saldırıları Süreci Aksattı
Ancak 13 Haziran’da başlayan İsrail-İran savaşı sonrası müzakere süreci askıya alınmıştı. Taraflar, yeni görüşme turuyla birlikte süreci yeniden canlandırmayı amaçlıyor.
İran’ın “Snapback” Endişesi
İran, nükleer programıyla ilgili yürütülen diplomatik çabaların sonuçsuz kalması halinde, Avrupa ülkelerinin 2015’teki anlaşmada yer alan ve BM yaptırımlarının geri getirilmesini mümkün kılan “snapback” mekanizmasını devreye sokmasından endişe ediyor. Bu mekanizmanın geçerlilik süresi ise 18 Ekim’de sona eriyor.
2015 Anlaşmasına Dönüş Mümkün mü?
14 Temmuz 2015’te imzalanan nükleer anlaşma, İran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırması karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu. Ancak Trump’ın ilk başkanlık döneminde ABD, 2018 tarihinde anlaşmadan tek taraflı çekilerek yaptırımları yeniden uygulamaya koymuştu. Bu süreçte İran, yükümlülüklerini kademeli olarak durdurmuş ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırmıştı.
Avrupa ülkeleri, ABD’nin anlaşmadan çekilmesine rağmen snapback mekanizmasını devreye sokma tehdidinde bulunurken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bu girişimlerin hukuki zeminden yoksun olduğunu ve Avrupa’nın anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirtti.
