“Ali et-Tahir” tepeleri, Nebatiye ilçesinde İsrail-Hizbullah geriliminin başlıca merkezlerinden biri hâline gelmiştir. Askerî açıdan bu tepeler, Hizbullah’ın Nebatiye bölgesini ve Litani Nehri’nin daha kuzeyindeki bölgeleri korumak için oluşturduğu ilk ve ana savunma hattı olarak kabul edilmektedir. Bölgede karmaşık bir derin tünel ağı, tahkim edilmiş siperler ile komuta ve füze fırlatma altyapısı bulunmaktadır. İsrail açısından ise bu tepelerin ele geçirilmesi, Nebatiye’nin batısında hâkim bir konum elde edilmesini ve bir güvenlik tampon bölgesi oluşturulmasını ya da direniş güçlerinin hareketlerinin sürekli olarak izlenmesini mümkün kılacaktır. Psikolojik açıdan da bu durum, Güney Lübnan’daki en zorlu savunma hatlarından birinin kırılması anlamına gelecektir.
Sahadaki gelişmeler
Bu yılın ilkbaharının sonlarından itibaren İsrail ordusu, hoparlörlerle donatılmış insansız hava araçlarını kullanarak Hizbullah’ı bu tepelerden geri çekilmeye zorlamaya çalışmaktadır; İbranice yayın yapan medya kuruluşları bu sürecin son aşamasına yaklaştığını bildirmiştir. Buna karşılık Hizbullah Operasyon Odası’nın açıklamasına göre, Kefr Tebnit bölgesi ve Ali et-Tahir tepeleri, İsrail’in ilerleme girişimleri karşısında hâlâ direnmektedir ve direniş savaşçıları İsrail güçlerine kayıplar verdirmiştir.
Son günlerde belirgin bir tırmanma yaşandı: Son 24 saat içinde Nebatiye bölgesine 130’dan fazla İsrail saldırısı düzenlendiği bildirildi. Haberlere göre bu saldırılar, Hizbullah’a ait patlayıcı yüklü bir insansız hava aracının birkaç İsrail askerini yaralamasına tepki olarak başladı — İsrailli bir analiste göre bu saldırının nedeni, bizzat İsrail ordusunun Ali et-Tahir’deki faaliyetleriydi; Hizbullah ise bu faaliyetleri ateşkesin ihlali olarak değerlendiriyor.
Diplomatik zemin ve “ilk madde” mutabakatı
ABD’nin arabuluculuğunda yürütülen Lübnan-İsrail müzakereleri çıkmaza girmiş durumda: Lübnanlı bir diplomatik kaynak, şu anda gelecek ay yeni bir müzakere turu için herhangi bir plan bulunmadığını ve Güney Lübnan’daki güvenlik düzenlemeleri konusunda anlaşmazlıkların devam ettiğini açıkladı. Daha önce de ABD ve İsrail heyetleri, Hizbullah’ın Ali et-Tahir tepelerinden çekilmesini talep etmişti; Hizbullah ise bu tepelerin herhangi bir şekilde işgal edildiğini resmen reddediyor.
Meselenin İran tarafındaki kilit nokta, İran-ABD savaşını sona erdiren mutabakatın ilk maddesidir. İran’ın yeni liderinin Hizbullah’ın mektubuna verdiği yanıta göre (1405 yılı Tir ayının sonları), İran İslam Cumhuriyeti, Lübnan’ın toprak bütünlüğünün korunmasını ve Siyonist rejimin saldırganlığının tamamen ve koşulsuz olarak sona erdirilmesini, saldırgan Amerika ile yürütülen dayatılmış savaşı sona erdirme mutabakatının ilk şartı olarak belirlemiştir. Bu, Tahran’ın resmî bakış açısına göre Güney Lübnan’daki durumun artık tali bir mesele olmadığı, aksine İran-İsrail-Amerika arasındaki doğrudan savaşı durduran mutabakat çerçevesine doğrudan bağlandığı anlamına geliyor — ve bu bağlantı, İran’ın daha sonraki uyarılarının hukuki/siyasi temelini oluşturuyor.
İsrail yaklaşık bir ay önce Beyrut’un güney banliyölerine saldırmaya hazır olduğunu açıkladıktan sonra İran, bu saldırının Tahran’ın kırmızı çizgisi olduğunu ve gerçekleşmesi hâlinde İsrail’i hedef alacağını açıkladı. Bu tehdidin ardından Trump, Netanyahu ile istişarelerde bulundu ve İsrail’in Beyrut’un güneyine saldırmaması ve güçlerini geri çekmesi konusunda anlaşmaya varıldı.
Bununla birlikte İsrail, Güney Lübnan ve Dahiye’ye yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı ve diğer taraftan, 18 Hordad 1405’te (8 Haziran 2026), ateşkes ihlallerinin devam etmesi üzerine İran uyarısını fiilen hayata geçirdi. Devrim Muhafızları, Güney Lübnan’daki geniş çaplı İsrail suçlarına — Sur, Nebatiye ve Dahiye-i Beyrut da dâhil olmak üzere diğer bölgelerde halkın öldürülmesi ve yerinden edilmesine — karşılık olarak, bu saldırıların çıkış noktası olan Ramat David Hava Üssü’nün Devrim Muhafızları Hava-Uzay Kuvvetleri tarafından balistik füzelerle hedef alındığını açıkladı. Bu operasyon “El-Vaade Vefa” adıyla bilindi. Bu örüntü, İran’ın son dönemde en az bir kez İsrail’e yönelik doğrudan füze saldırısını, İsrail’in Güney Lübnan ve Beyrut’un Dahiye bölgesine yönelik saldırılarına doğrudan bağladığını gösteriyor — yalnızca sözlü bir uyarı olarak değil.
Mevcut durumu daha doğru anlamak için bu büyük olayı göz önünde bulundurmak gerekiyor. 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail, İran’a karşı ortak bir saldırı başlattı. Bu saldırı sırasında dönemin İran lideri Ayetullah Seyyid Ali Hamaney, karargâhına düzenlenen hava saldırısında şehit oldu. Bunun ardından ve geniş çaplı saldırı ve işgalin sonucunda İran, bölgedeki tüm Amerikan üslerini ateş altına aldı ve İsrail topraklarına da geniş çaplı saldırılar gerçekleştirdi. Bu süreç, Trump’ın 60 günlük ateşkes çağrısıyla durduruldu. Ancak bu duraklama savaşın sonu değildi. Mutabakatın imzalanmasına rağmen İran toprakları defalarca ABD tarafından saldırıya uğradı ve İran da her seferinde saldırının niteliğine göre Amerikalılara karşılık verdi.
Şimdi, 60 günlük sürenin son gününde, Güney Lübnan’ın bölgede yeni bir savaşın fitilini ateşleyecek kıvılcım olması bekleniyor gibi görünüyor. Son derece stratejik bir konuma sahip olan Ali et-Tahir tepeleri, çatışmanın ana noktasıdır. İran, dolaylı olarak ve bağlantıları aracılığıyla, bu bölgeye saldırılması hâlinde İran İslam Cumhuriyeti’nin Hizbullah’ın yanında savaşa gireceği yönünde mesaj verdi.
Nihai analiz
Ali et-Tahir yalnızca askerî bir tepe değildir; aynı zamanda yerel bir krizin bölgesel bir krize dönüşebileceği bir “dönüşüm noktası” olabilir. Bu yükseklik, Nebatiye’nin önemli bir bölümüne ve çevre bölgelere hâkim bir konuma sahiptir ve son haftalarda İsrail’in askerî baskısının başlıca merkezlerinden biri hâline gelmiştir; hatta Lübnan-İsrail müzakereleriyle eş zamanlı olarak, İsrail’in bu bölgede sahada yeni bir gerçeklik oluşturma girişiminde bulunduğuna dair haberler ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla mesele yalnızca Ali et-Tahir’i kimin kontrol edeceği değildir; asıl mesele, İsrail’in diplomatik sürenin sona ermesinden önce Güney Lübnan’da yeni ve fiilen geri döndürülemez bir güvenlik durumu oluşturup oluşturamayacağıdır. Bu açıdan bakıldığında, İsrail’in Ali et-Tahir’deki varlığını kalıcı hâle getirmeye yönelik herhangi bir girişimi, Tahran ve Hizbullah açısından “askerî baskı”dan “jeopolitik değişim”e geçiş olarak değerlendirilebilir. Bu noktanın önemi, İran ile ABD arasındaki mutabakatın metnini bununla birlikte değerlendirdiğimizde daha da artmaktadır: İlk maddede, Lübnan da dâhil olmak üzere tüm cephelerde operasyonların durdurulması ve Lübnan’ın toprak bütünlüğü ile egemenliğinin güvence altına alınması açıkça belirtilmiştir.
Ancak 60 günlük sürenin sona ermesinin arifesinde asıl tehlike Ali et-Tahir’in kendisi değil; mutabakatın güvenilirliğinin sınanmasıdır. Tahran’ın şu anda elinde hukuki-siyasi bir argüman bulunmaktadır: Eğer anlaşmanın tüm cephelerde, Lübnan da dâhil olmak üzere, savaşı durdurması ve Lübnan’ın toprak bütünlüğünü güvence altına alması öngörülmüşse, İsrail’in operasyonlarına devam etmesi bu çerçevenin fiilen başarısız olduğunun bir göstergesi olarak sunulabilir. Öte yandan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, yakın tarihli bir röportajında Lübnan ve Gazze’de savaşın sona ermesinin İran’ın temel şartlarından biri olduğunu söyledi. Buna göre İran, İsrail’in Lübnan’daki tekrarlanan ihlalleriyle karşı karşıya gelmek için zemini hazırlamaktadır ve bu durum, Ali et-Tahir tepelerinin kırmızı çizgi olarak belirlenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Böyle bir durumda tehlikeli senaryo, İsrail’in bu stratejik bölgeye girmesidir. Muhtemelen Tahran’ı sessiz bırakmayacak olan bu giriş ve Tahran’ın vereceği karşılık, bölgedeki savaşın ateşini yeniden alevlendirebilir. Ancak bu kez, iki ay önceki savaştan temel bir fark vardır ve o da Yemen savaşı ile Suudi Arabistan’dır. Tüm bu gelişmeler petrolün fiyatını inanılmaz bir seviyeye çıkarabilir ve tüm bölgeyi ateşe sürükleyebilir.
