İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emel Alphan, Türkiye’de diyabetin hızla yaygınlaştığını belirterek, son 10 yılda diyabet oranının yüzde 90 arttığını söyledi. Üniversitenin düzenlediği “Diyabet, Beslenme ve Genetik” konulu konferansta konuşan Alphan, diyabetin artık yalnızca yetişkinleri değil, çocukları da tehdit ettiğini vurguladı.
Yapılan araştırmalara göre, 1998 ve 2010 yıllarında gerçekleştirilen TURDEP-I ve TURDEP-II çalışmaları, Türkiye’de diyabetli oranının yüzde 7,2’den yüzde 13,7’ye yükseldiğini ortaya koydu. Bu artış, yaklaşık yüzde 90’lık bir sıçramaya işaret ediyor. Alphan, bazı çalışmalarda bu oranın yüzde 17-18’lere kadar çıktığını belirterek, “Ülkemizde her 5 kişiden biri diyabetli olabilir” dedi.
Çocuklarda Tip 2 Diyabet Artışta
Prof. Dr. Alphan, şişmanlık ve hareketsiz yaşam tarzının diyabet artışında büyük payı olduğunu vurgularken, obezite ile Tip 2 diyabet arasındaki bağlantıya dikkat çekti. “Tip 2 diyabet tanısı alan bireylerin yüzde 80’inde obezite de görülüyor. Özellikle son yıllarda, çocuklarda da bu tip diyabetin görülmeye başlandığını gözlemliyoruz,” diye konuştu.
Alphan, sadece kan şekerini ölçmeye odaklanan bir tedavi anlayışının yetersiz olduğunu, yaşam tarzı değişikliklerininve bireyin kendini yönetebilme becerilerinin önemini hatırlattı. Egzersiz, sağlıklı beslenme, kaliteli uyku, sigarasız yaşam gibi faktörlerin, diyabetin kontrol altına alınmasında temel unsurlar olduğunu belirtti.
Küresel Diyabet Verileri Korkutuyor
Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) verilerine göre, 2000 yılında 151 milyon olan dünya genelindeki diyabetli sayısının 2024 itibarıyla 853 milyona ulaştığını belirten Alphan, bu sayının aslında 2050 yılında ulaşılması beklenen bir rakam olduğunu söyledi. Bu artışın, küresel sağlık sistemleri üzerinde büyük baskı oluşturduğuna dikkat çekti.
Genetik ve Kişiselleştirilmiş Tedavi Gündemde
Konferansta söz alan bir diğer isim, Marmara Üniversitesi Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Belgin Süsleyici oldu. Süsleyici, Tip 2 diyabette genetik temelli tedavi yöntemlerinin geleceğin önemli odaklarından biri olacağını vurguladı.
CRISPR ve gen terapisi alanındaki gelişmelerin umut verici olduğunu belirten Süsleyici, bazı merkezlerde kişiye özel ilaç tedavilerinin farmakogenetik analizlerle planlandığını ifade etti. “Gen terapisiyle Tip 2 diyabet tedavisi mümkün olabilir,” dedi.
Sonuç ve Uyarılar
Uzmanlar, diyabetin önlenmesi ve kontrol altına alınması için toplumda farkındalığın artırılması, erken tanı ve disiplinler arası tedavi yaklaşımının önem taşıdığını vurguladı. Türkiye’nin Rusya ve Almanya’nın ardından Avrupa’da en fazla diyabetli bireye sahip üçüncü ülke olduğuna da dikkat çekildi.
AA
